Jak działa narkoza i co właściwie dzieje się z naszym mózgiem podczas znieczulenia ogólnego?

Znieczulenie ogóle u wielu osób budzi strach, bo co jeśli się nie obudzą? Sami lekarze zresztą podchodzą do narkozy bardzo ostrożnie i zachowane są wszelkie środki bezpieczeństwa. Cały proces ma szereg zasad i zakazów, ponieważ nadal istnieje wiele zagrożeń związanych z przyjmowaniem tego typu leków.

Choć minęło już trochę czasu odkąd zaczęto stosować propofol w medycynie, nadal nie do końca rozumiemy, jak on działa.

Naukowcy z Queensland Brain Institute w Australii postanowili przybliżyć nam nieco kwestie związane z dożylnym znieczuleniem. Propofol ma za zadanie zwiększyć działanie układu hamującego GABA, który jest neuroprzekaźnikiem związanym z receptorami w komórkach znajdujących się w centralnym i obwodowym układzie nerwowym.

AnesthesiaUdostępnij

GABA zapobiega depolaryzacji błony i wysyłaniu sygnału elektrycznego do sąsiadujących komórek. Wtedy następuje blokada komunikacji między neuronami.

Odbywa się to tylko w pewnych obszarach mózgu i działa podobnie jak sen. GABA powoduje również rozluźnienie napięcia mięśniowego podczas utraty przytomności, co uniemożliwia ewentualną ucieczkę z sali operacyjnej i odgrywanie walecznych scen.

Badania wykorzystały próbki komórek nerwowych szczurów i muszek owocowych, by za pomocą mikroskopu śledzić działanie propofolu.

Wyniki zostały opublikowane w Cell Reports i pokazują, że związek chemiczny faktycznie hamuje przemieszczanie się białka syntaksyny 1A, które znajduje się w neuroprzekaźnikach. Syntaksyna 1A jest niezbędna w procesie przenoszenia cząsteczek neuroprzekaźników przechowywanych w neuronach przez błonę. Dzięki temu mogą one zostać uwolnione w przestrzeni pomiędzy komórkami.

Nurse Anesthesia ClassUdostępnij

Wszystkie organizmy posiadające układ nerwowy polegają na syntaksynie 1A w kwestii komunikacji między neuronami.

Zadaniem propofolu jest jednak ograniczenie ruchu białka, by nie dostało się do synaps. Zahamowanie przepływu prowadzi do zmniejszenia komunikacji między neuronami w mózgu. Jego działanie można porównać do korka – wiadomości z jednego obszaru mózgu nie docierają do innego, co uniemożliwia osiągnięcie stanu świadomości.

U niektórych organizmów ograniczenie mobilności syntaksyny 1A może wiązać się zagrożeniami dla prawidłowego funkcjonowania mózgu.

Właśnie dlatego, dla wielu osób narkoza jest tak niebezpieczna. Mowa tutaj szczególnie o dzieciach, których mózgi nadal się rozwijają i osobach, których łączność mózgowa jest podatna na zranienia. Naukowcy chcą przeprowadzić dalsze badania, by lepiej zrozumieć różnice mechanizmów i wyjaśnić, dlaczego znieczulenie ogólne jest szczególnie niebezpieczne dla pewnych grup pacjentów.

Źródło i fotografie: cell.com, scimex.org