Kategorie CiekawostkiMedycyna

10 mitów na temat mózgu, które obalili naukowcy. Powinniśmy przestać w nie wierzyć

Ludzki mózg należy do najgenialniejszych wynalazków w świecie przyrody. Dostaliśmy organ, dzięki któremu w krótkim czasie (jak na normy ewolucyjne) staliśmy się gatunkiem dominującym na Ziemi. Jednak nawet dzisiaj powielane są mity na temat mózgu, w które niejednokrotnie sami wierzymy.


1. Cholesterol źle działa na mózg

Pomimo faktu, że wysoki poziom cholesterolu we krwi wiąże się z prawdopodobieństwem wystąpienia udaru, mitem jest, że jest on całkowicie szkodliwy dla naszego mózgu. Prawda jest taka, że cholesterol jest niezbędny do funkcjonowania, ale wyeliminowanie jego spożycia może być dobrą decyzją.

10 mitów na temat mózgu, które obalili naukowcy. Powinniśmy przestać w nie wierzyć

Według naukowców z Uniwersytetu Harvarda, cholesterol jest niezbędny dla mózgu, ponieważ 25% jego całkowitej ilości w naszym organizmie znajduje się w tym cennym narządzie, co przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania mózgu.

Nasz organizm jest w stanie sam go wytworzyć, więc nie musimy go konsumować ze źródeł zewnętrznych. Wątroba i mózg są w stanie wyprodukować tę substancję, która dodatkowo jest niezbędna dla naszego zdrowia hormonalnego, ale na odpowiednich poziomach.

2. Większy mózg to większa inteligencja

Istnieje przekonanie, że nasze narządy mogą poprawić swoje funkcje, zwiększając rozmiar. Jednakże w przypadku mózgu ta zasada nie bardzo się sprawdza. Badania Gideona Nave’a z 2018 roku dobitnie to udowadniają. Większe mózgi mają co prawda wyższe zdolności intelektualne, jednak ​​tylko o około 2%.

10 mitów na temat mózgu, które obalili naukowcy. Powinniśmy przestać w nie wierzyć

Czyli tak naprawdę w granicach błędu statystycznego. Ta różnica nie jest nawet na tyle znacząca, aby wysunąć twierdzenie, że wielkość narządu ma wpływ na inteligencję. Oznacza to, że popularny mit, że rzekomo najmądrzejsze osoby mają większe mózgi jest całkowicie nieprawdziwy.

3. Używamy tylko 10% możliwości mózgu

Powszechnie uważano, że ludzie są w stanie wykorzystać tylko 1/10 masy naszego mózgu. Wynikało to z błędnej interpretacji badania przeprowadzonego na początku XX wieku, w którym stwierdzono, że tylko 10% neuronów w mózgu było aktywnych w danym momencie. Jednak według neurologa Johna Henleya nieustannie wykorzystujemy różne obszary naszego mózgu.

10 mitów na temat mózgu, które obalili naukowcy. Powinniśmy przestać w nie wierzyć

Twierdzi on, że działania oraz podejmowanie decyzji, wymaga różnych neuronów aktywnych w tym samym czasie. Teoretycznie jeśli używalibyśmy wszystkich obszarów w tym samym czasie, nasz mózg by tego nie wytrzymał i prawdopodobnie by się przegrzał.

4. Muzyka Mozarta nie sprawia, że dzieci są mądrzejsze

Na początku lat 90. XX wieku przeprowadzono badanie, w którym około 30 uczniów miało kontakt z muzyką Mozarta i poprawiło swoje umiejętności koncentracji o kilka minut. Dało to początek mitowi „efektu Mozarta”, który głosi, że słuchanie utworów słynnego kompozytora może pomagać rozwijać inteligencję u dzieci oraz niemowląt.

10 mitów na temat mózgu, które obalili naukowcy. Powinniśmy przestać w nie wierzyć

W rzeczywistości jest to badanie z 1993 roku w którym wzięli udział studenci, którym przydzielono określone zadanie. Ci, którzy słuchali Mozarta przed zrobieniem danej czynności, wykonywali zadanie lepiej, ale trwało to tylko kilka minut i nie czyniło ich mądrzejszymi.

W 2003 roku jedno z badań wykazało, że dzieci wykształcone muzycznie nie radziły sobie lepiej, jeśli chodzi o umiejętności psychomotoryczne i umiejętności liczenia, niż te, które tego wykształcenia nie posiadały.

5. Nie istnieje coś takiego jak „dominująca półkula”

Posiadanie jednej dominującej ręki, która ma lepsze zdolności motoryczne niż druga, ukształtowało powszechne przekonanie, że jest to jedyna aktywna część naszego mózgu. Później świadomość, że lewa półkula obsługuje logikę i język, podczas gdy prawa półkula pomaga nam rozwijać naszą kreatywność i intuicję, posłużyła do poparcia idei, że nasz mózg funkcjonuje asymetrycznie.

10 mitów na temat mózgu, które obalili naukowcy. Powinniśmy przestać w nie wierzyć

W rzeczywistości nie ma naukowych dowodów na istnienie tej polaryzacji, ponieważ osoba leworęczna może rozwinąć wielkie zdolności logiczne, a osoba praworęczna może mieć ogromne zdolności twórcze.

Posiadanie dominującej ręki jest blisko związane z genetyką, podobnie jak kolor włosów, z którym się rodzimy i nie jest w żaden sposób związane z najbardziej rozwiniętymi umiejętnościami naszego mózgu.

6. Wszystkie nasze zdolności maleją z wiekiem

Powszechnie uważa się, że wraz z wiekiem nasze zdolności poznawcze zmniejszają się, podobnie jak inne narządy naszego ciała tracą pewne właściwości. Prawda jest taka, że nie wszyscy ludzie osiągają maksymalne zdolności poznawcze w tym samym wieku. Badanie z 2015 roku ujawniło, że niektórzy badani osiągnęli szczyt w wieku 30 lat, podczas gdy inna część nie osiągnęła tego jeszcze przed 40. rokiem życia.

10 mitów na temat mózgu, które obalili naukowcy. Powinniśmy przestać w nie wierzyć

Jednakże nie wszystkie umiejętności ulegają takiej degradacji. Prawda, że pamięć krótkotrwała i szybkość przetwarzania informacji zmniejszają się, jednakże następuje poprawa pamięci terminowej, która wzmacnia się wraz z wiekiem.

7. Jedna płeć jest mądrzejsza od drugiej

Chociaż istnieją dziesiątki cech, które odróżniają kobiety od mężczyzn, poziom inteligencji zdecydowanie do nich nie należy. Na Arizona State University przeprowadzono badanie, w którym oszacowano samoocenę studentów pod kątem ich umiejętności. Nie było znaczącej różnicy między inteligencją mężczyzn i kobiet, ale ich oceny szkolne wskazywały coś przeciwnego.

10 mitów na temat mózgu, które obalili naukowcy. Powinniśmy przestać w nie wierzyć

Okazało się, że mężczyźni byli bardziej pewni swoich umiejętności. Z kolei kobiety wątpiły w swoją inteligencję i mają mniej pewności siebie, pokazując, że to nie płeć, ale samoocena wpływa na nasze wyniki.

8. Gry logiczne czynią nas mądrzejszymi

Innym powszechnym mitem na temat umysłu jest to, że inteligencja wzrasta, jeśli wykonujemy ćwiczenia mentalne, takie jak gry pamięciowe czy krzyżówki. Taka rozgrywka jest skuteczną metodą w zapobieganiu chorobom psychicznym i degradacji neuronów, ale nie w zwiększaniu samej inteligencji.

10 mitów na temat mózgu, które obalili naukowcy. Powinniśmy przestać w nie wierzyć

Badanie wykonane przez komputer w którym wzięło udział ponad 11 tys. to potwierdza. Uczestnicy otrzymali specjalne tygodniowe ćwiczenia, jednak wyniki tego treningu mentalnego wykazały, że chociaż niektóre umiejętności były lepsze niż u osób, które nie otrzymały szkolenia, to ich zdolności poznawcze nie wykazują znaczącej różnicy.

9. Pierworodne dzieci są mądrzejsze niż ich rodzeństwo

Niektóre z uprzedzeń twierdzą, że pierworodne dziecko w rodzinie jest bardziej inteligentne niż kolejne pociechy, a to stworzyło mit „inteligentniejszego” starszego rodzeństwa. Jednak badanie z 2007 roku w wykonaniu Pettera Kristensena oraz Tor Bjerkedala starało się dotrzeć do sedna problemu i ustalić, czy to prawda, czy nie.

10 mitów na temat mózgu, które obalili naukowcy. Powinniśmy przestać w nie wierzyć

Chociaż istnieją różnice w intelekcie rodzeństwa, nie mają one nic wspólnego z kolejnością narodzin. Wszystko związane jest ze środowiskiem ciąży i psychologicznymi czynnikami dotyczącymi relacji, jakie badane osoby miały z rodzicami przed i po pojawieniu się rodzeństwa.

10.  Presja ma pozytywny wpływ na naszą pracę

Presja w czasie egzaminu szkolnego lub poważne obowiązki w pracy mogą być niezwykle stresujące. Jednakże czasami to samo uczucie pomaga nam iść naprzód w sposób, którego nie bylibyśmy sobie w stanie wyobrazić, gdybyśmy nie odczuwali presji. Ale to nie znaczy, że pracujemy lepiej w ten sposób. W rzeczywistości stres wprowadza nas w stan czujności, który czasami wydobywa z nas to, co najlepsze.

10 mitów na temat mózgu, które obalili naukowcy. Powinniśmy przestać w nie wierzyć

Jednak na dłuższą metę ciągłe życie pod presją może spowodować znaczne uszkodzenie naszych mózgów, niszcząc połączenia neuronowe. Tak przynajmniej wynika z badań przeprowadzonych przez University of California w Berkeley. Dlatego warto znaleźć ukojenie w postaci zajmującego hobby, abyśmy mogli dać naszemu mózgowi czas na odpoczynek.


Źródła: journals.sagepub.com, journals.plos.org, journals.sagepub.com, www.sciencedaily.com, www.nature.com, science.sciencemag.org, www.psychologytoday.com, www.researchgate.net, www.health.harvard.edu, www.sciencedaily.com