Kategorie CzłowiekNaturaSpołeczeństwo

Morscy nomadzi – ewolucja obdarzyła ich wyjątkowymi predyspozycjami do nurkowania

Najdłuższy czas spędzony pod wodą wynosi 24 minuty. Wynik z pewnością imponujący, a jego osiągnięcie wymagało wielu lat treningów i odpowiednich przygotowań. Sprawy wyglądają jednak inaczej w przypadku Bajau Laut.


Bajau Laut

Chociaż lud Bajau Laut nie nurkuje przez tak długi czas w trakcie swoich codziennych połowów, ponad 60 procent swojego zawodowego życia spędzają pod wodą. Nie biją też rekordów głębokości, jednak nie bez powodu nazywani sa morskimi nomadami.

Badania opublikowane w dzienniku Cell pokazują, że ludzie Bajau Laut mają pewne fizyczne i genetyczne predyspozycje, które pozwalają im zaadaptować się do morskiego środowiska i pomagają w wykonywaniu codziennej pracy pod wodą.

Morscy nomadzi – ewolucja obdarzyła ich wyjątkowymi predyspozycjami do nurkowania

Morscy nomadzi

Ewolucja to niekończący się proces, a najlepszym tego dowodem są właśnie morscy nomadzi. Ich tryb życia w niczym nie przypomina tego, do którego jesteśmy przyzwyczajeni, jednak pewne zmiany sprawiły, że doskonale przystosowali się do swojego nietypowego trybu życia i otoczenia,

Bajau Laut tradycyjnie prowadzą koczowniczy tryb życia. Mieszkają na łodziach i głównie wykorzystują bogate zasoby raf koralowych. W XX wieku część populacji osiedliła się wzdłuż linii brzegowej, jednak mimo wszystko kontynuowała łowienie w oparciu o tradycyjne metody.

Morscy nomadzi – ewolucja obdarzyła ich wyjątkowymi predyspozycjami do nurkowania

Badania Bajau Laut

Jako, że jedyny „specjalistyczny” sprzęt, który Bajau Laut mają do dyspozycji to drewniane gogle i kilka ciężarków, ich sukces zależy od umiejętności nurkowania i pojemności płuc. A te z pewnością są godne podziwu.

Międzynarodowy zespół naukowców postanowił zbadać morskich nomadów. W trakcie badań odkryto, że Bajau Laut mają znacznie większe śledziony niż choćby sąsiedzi z wioski obok, którzy od łowienia ryb wolą ich uprawę.

Morscy nomadzi – ewolucja obdarzyła ich wyjątkowymi predyspozycjami do nurkowania

Rozmiar śledziony

Co więcej, powiększona śledziona dotyczyła także Bajau Laut, którzy nie nurkowali. To z kolei sugeruje, że specyficzna cecha jest dziedziczna, a nie spowodowana przez spędzanie większości życia na nurkowaniu.

Rozmiar śledzony jest ważny, ponieważ organ jest „pojemnikiem”, w którym przechowywane są zasoby czerwonych krwinek. Podczas nurkowania śledziona kurczy się i wypycha ten zapas do krwi w obiegu, by zwiększyć jej zdolność do przenoszenia tlenu. Powiększony organ można zaobserwować u nurkujących ssaków, jak foki.

Morscy nomadzi – ewolucja obdarzyła ich wyjątkowymi predyspozycjami do nurkowania

Dobór naturalny

Analiza DNA wykazała kolejną zmianę, która okazała się dość częsta wśród tej populacji. Różnice pojawiły się w genie, który pomaga kontrolować poziom hormonu o nazwie T4 produkowanego przez tarczycę.

Hormon T4 powoduje wzrost tempa metabolizmu, co może pomagać w zwalczaniu niskiego poziomu tlenu. Kolejną zmianą w genach, którą zaobserwowano u Bajau Laut to sposób, w jaki organizm reaguje na nurkowanie.

Morscy nomadzi – ewolucja obdarzyła ich wyjątkowymi predyspozycjami do nurkowania

Mutacje genetyczne

Jeden z genów powoduje przenoszenie krwi z kończyn i mniej istotnych części ciała, aby mózg, serce i płuca mogły nadal otrzymywać wystarczającą ilość. Kolejny uniemożliwił wzrost poziomu dwutlenku węgla we krwi.

Wyniki badań nie tylko zaskoczyły naukowców, ale są także dowodem, że dobór naturalny pozwolił ukształtować morskich nomadów w taki sposób, by mogli nurkować coraz głębiej i kontynuować swój niecodzienny tryb życia.

Niedotlenienie

Autorzy badania sugerują, że zrozumienie poszczególnych cech adaptacyjnych morskich nomadów może przyczynić się w badaniach nad niedotlenieniem z powodu choroby lub urazu.


Fotografie: theconversation.com, cell.com