Kategorie RozwójSpołeczeństwo

8 ciekawostek o dawnych łazienkach. Polska ma spory udział w ich rozwoju

Czy wyobrażacie sobie dzisiejszy świat bez nowoczesnych toalet? Ja także nie, ale dawniej ludzie jakoś bez nich funkcjonowali. Oto 8 ciekawostek z dawnego świata dotyczących kanalizacji.


#1 Rzymianie to mieli podejście do toalety

8 ciekawostek o dawnych łazienkach. Polska ma spory udział w ich rozwoju

Starożytni Rzymianie bardzo rozbudowali kwestie higieniczne. Toalety były publiczne, a ich opróżnianiem zajmowali się głównie niewolnicy. Jak się podcierano? Stosowano naturalne gąbki na długich kijach, które moczono w specjalnym zbiorniku wypełniony słoną wodą lub z dodatkiem octu.

Do tego nie było czegoś takiego jak kabiny, więc Rzymianie siedzieli praktycznie obok siebie w trakcie robienia kupy. W tym czasie zwykle dalej debatowali, jednocześnie załatwiając naturalną potrzebę.

#2 Łaźnie były publiczne i dla wszystkich

8 ciekawostek o dawnych łazienkach. Polska ma spory udział w ich rozwoju

Starożytni Rzymianie kładli mocny nacisk na czystość, dlatego łaźnie były bardzo popularne. Były one publiczne i nie dzielono ich na sekcje dla mężczyzn, kobiet czy dzieci. Dlatego wszyscy kąpali się w jednym zbiorniku. W czasie kąpieli nikogo nie dziwiło także jedzenie czy picie. To powodowało, że niejednokrotnie w wodzie pływały resztki pożywienia.

#3 Piękny zapach w okresie letnim

8 ciekawostek o dawnych łazienkach. Polska ma spory udział w ich rozwoju

Latryny i doły kloaczne wytwarzały niemiłosierny smród, zwłaszcza w okresie letnim. Pół biedy jeśli odchody trafiały do rzeki, ale w wielu miastach nie było takiej możliwości. Dlatego starano się wybierać odległe miejsca, gdzie można wyrzucać elementy przemiany materii.

#4 Uporczywa praca

8 ciekawostek o dawnych łazienkach. Polska ma spory udział w ich rozwoju

Nawet królowie musieli odwiedzać toalety, toteż musieli mieć pracowników, którzy zajmowali się wynoszeniem królewskich odchodów. Praca „chłopca toaletowego” nie należała do najprzyjemniejszych albo zbytnio szanowanych. Swój fach wykonywali głównie wieczorami lub w nocy, aby nie „razić nią” innych mieszkańców grodu lub miasta.


#5 Powrót toalet publicznych do Europy

8 ciekawostek o dawnych łazienkach. Polska ma spory udział w ich rozwoju

Po upadku Cesarstwa Rzymskiego mieszkańcy Europy zapomnieli o wielu elementach higieny osobistej. Dopiero w późnym średniowieczu kwestia publicznych latryn wróciła jako element zarządzania miastami. Wiązało się to także z warunkami sanitarnymi. Ogólnie ludzie załatwiali się gdziekolwiek — róg ulicy, samotne drzewo czy pod mostem. Dopiero w XIV wieku zaczęły pojawiać się publiczne i utrzymywane przez miasta toalety.

Zwykle były to dziury w mostach, dzięki czemu fekalia wpadały wprost do rzeki. Zdarzały się także toalety bezpośrednio w miastach, jednakże smród dochodzący z nich skutecznie buntował mieszkańców. Były one jednak konieczne dla utrzymania jakichkolwiek warunków sanitarnych w mieście. Dobrze, że XIX wieku nadeszła rewolucja w postaci kanalizacji.

#6 Wawel zainspirował francuskich władców

8 ciekawostek o dawnych łazienkach. Polska ma spory udział w ich rozwoju

Nasz zamek królewski na pewno nie ma się czego wstydzić na tle całej Europy. Zwłaszcza że zainspirował Francuzów do stworzenia systemów kanalizacyjnych w swoich dworach. Historia sięga XVI wieku kiedy to francuz Henryk Walezy zachwycał się kanalizacją zamontowaną na Wawelu.

Był to nowoczesny system z rurami oraz bieżącą wodą, w wielu miejscach umieszczono także wychodki. Fekalia spadały wzdłuż murów do dołów kloacznych, które co jakiś czas oczyszczano. Polska Szlachta złośliwe opowiadała historię o Francuzach, którzy w gościnie załatwiali się do kominków, bo nie mieli świadomości, do czego służą wychodki.

#7 Nieczystości? No to siup przez okno!

8 ciekawostek o dawnych łazienkach. Polska ma spory udział w ich rozwoju

Dawniej obyczajowość mocno różniła się od tego co znamy dzisiaj. W Średniowieczu zawartość nocników zwykle lądowała na ulicy przez okno, albowiem w przeciętnym domu nie było łazienki. Dlatego wymyślano różne hasła, aby ostrzec przechodniów przed „toaletowym zrzutem”.

#8 Wylęgarnia chorób i bakterii

8 ciekawostek o dawnych łazienkach. Polska ma spory udział w ich rozwoju

Duża ilość kupy w jednym miejscu nie tylko paskudnie pachnie, ale jest także wylęgarnią chorób. Zwykle w pobliżu domostw lub większych zabudowań powstawały doły kloaczne, gdzie wyrzucano wszelkie nieczystości.

Po latach historycy zrozumieli, że niejednokrotnie były one kluczowe przy okazji epidemii. Specjaliści za pomocą map zidentyfikował jedno ze źródeł infekcji w historycznym Londynie. Szambo pod jednym z pobliskich domów przeciekało do studni, która zasilała miejską pompę wodną.

To spowodowało, że bakterie przeniknęły do olbrzymiej ilości mieszkańców, którzy zaczęli chorować. Dopiero w późnym średniowieczu doły kloaczne zaczęły powstawać daleko od ośrodków miejskich i były odpowiednio zabezpieczane, aby nie stanowiły zagrożenia biologicznego.


Fotografie: https://ciekawostkihistoryczne.pl/2017/06/06/jak-zalatwiali-sie-polscy-krolowie/ , https://www.britannica.com/biography/John-Snow-British-physician , www.britannica.com, twojahistoria.pl, https://www.medievalists.net/2014/09/public-toilets-middle-ages/ , victorianweb.org