Kategorie Medycyna

Dlaczego większość epidemii rozpoczyna się w Azji i Afryce i dlaczego należy spodziewać się kolejnych?

Trwająca pandemia COVID-19 jest przerażającym przypomnieniem o globalnym zagrożeniu, jak stwarzają pojawiające się choroby zakaźne.


Źródło epidemii

Chociaż epidemie pojawiały się w całej historii ludzkości, ostatnio wydaje się, że po względnym spokoju obserwujemy tendencję wzrostową. Tylko w ciągu ostatnich 20 lat same koronawirusy spowodowały trzy główne epidemie na całym świecie.

Jeszcze bardziej niepokojące jest to, że okres między tymi trzema epidemiami stał się krótszy. Mnóstwo kwestii budzi obawy wirusologów, a jedną z nich są choroby odzwierzęce. Większość ma jednak wspólną cechę: rozpoczęły się w Azji lub Afryce. Dlaczego?

Dlaczego większość epidemii rozpoczyna się w Azji i Afryce i dlaczego należy spodziewać się kolejnych?

Zmiana populacji i zmieniające się krajobrazy miejskie

Eksplozja demograficzna jest jednym z powodów, dla których więcej chorób pojawia się w Azji i Afryce. W ciągu ostatnich lat nastąpiła gwałtowna urbanizacja – Azję i region Pacyfiku zamieszkuje już 60 procent światowej populacji.

Migracja na taką skalę oznacza niszczenie naturalnych terenów w celu stworzenia obszarów miejskich. Dzikie zwierzęta coraz częściej napotykają zwierzęta domowe i populację ludzką. Są też nosicielami wirusów, które przeskakują z gatunku na gatunek i ostatecznie zarażają ludzi.

Dlaczego większość epidemii rozpoczyna się w Azji i Afryce i dlaczego należy spodziewać się kolejnych?

Ekstremalna urbanizacja staje się błędnym kołem. Więcej ludzi powoduje wylesianie, a ekspansja i utrata siedlisk prowadzi do gwałtownego zmniejszenia populacji zwierząt, które zaczynają walczyć o przetrwanie. W takiej sytuacji rośnie ryzyko chorób.

Sytuacja prawdopodobnie tylko się pogorszy. Znaczna część ludności Azji Wschodniej nadal mieszka na obszarach wiejskich w wątpliwych warunkach sanitarnych. Urbanizacja będzie postępować przez kolejne dziesięciolecia.

Dlaczego większość epidemii rozpoczyna się w Azji i Afryce i dlaczego należy spodziewać się kolejnych?

Produkcja własna i rynki zwierzęce

Regiony tropikalne są bardzo różnorodne, a tym samym dużą pulę patogenów, co znacznie zwiększa szansę pojawienia się nowych mutacji. System rolnictwa oraz regulacje dotyczące produkcji żywności w Afryce i Azji nie pomagają.

Mieszkańcy obszarów wiejskich są uzależnieni od rolnictwa na własne potrzeby. Zwalczanie chorób to kwestia marginalna. Bydło, kury i świnie mogą być nosicielami chorób endemicznych i często są w kontakcie z ludźmi.

Dlaczego większość epidemii rozpoczyna się w Azji i Afryce i dlaczego należy spodziewać się kolejnych?

Również targi żywych zwierząt są popularne w Azji i Afryce. Panuje tam tłok, fatalne warunki sanitarne, miesza się masa gatunków. To kluczowa kwestia w tym, jak patogeny mogą przeskakiwać i mutować.

Samodzielne polowania i spożywanie mięsa dzikich zwierząt jest powszechne w Afryce Subsaharyjskiej. Działania te nie tylko zagrażają gatunkom, ale przede wszystkim nieodwracalnie zmieniają ekosystemy i stanowią zagrożenie dla ludzi. To podstawa przenoszenia chorób odzwierzęcych.

Dlaczego większość epidemii rozpoczyna się w Azji i Afryce i dlaczego należy spodziewać się kolejnych?

Medycyna

Medycyna chińska to istny gabinet osobliwości. W tym tradycyjnym arsenale rzekomo istnieje lekarstwo na każde schorzenie. Chociaż nie ma dowodów naukowych na poparcie większości twierdzeń, Azja jest ogromnym konsumentem produktów tradycyjnej medycyny chińskiej.

Dzikie zwierzęta i ich poszczególne organy są wykorzystywane jako leki. Te wątpliwe specyfiki są kolejnym czynnikiem zwiększającym kontakt ludzi ze zwierzętami. Co więcej, popyt na takie produkty rośnie razem ze wzrostem gospodarczym w Azji.

Dlaczego większość epidemii rozpoczyna się w Azji i Afryce i dlaczego należy spodziewać się kolejnych?

Brak racjonalnych działań

Istnieje cała masa wirusów, a wiele z nich nieustannie ewoluuje. To tylko kwestia czasu, zanim nastąpi kolejna poważna epidemia w tym regionie świata. Wszystkie koronawirusy, które spowodowały niedawne epidemie, w tym COVID-19, przeskakiwały z nietoperzy na inne zwierzę, zanim zaraziły ludzi.

Trudno jest dokładnie przewidzieć, jaki łańcuch zdarzeń wywołuje pandemię, ale jedno jest pewne: ryzyko to można złagodzić, opracowując strategie minimalizowania skutków dla człowieka, które przyczyniają się do zaburzeń ekologicznych.