Kategorie PsychologiaSpołeczeństwo

Skąd właściwie bierze się nienawiść i dlaczego wyniszcza nasz organizm?

Skrajne emocje nie są dobre dla naszego organizmu. Mocno go przeciążają, a zbyt często występujące mogą prowadzić do licznych chorób. Nienawiść jest jedną z najsilniejszych.


Definicja nienawiści

O nienawiści rozprawiają nie tylko poeci, ale także (w głównej mierze) psychologowie. Należy do emocji (od łac. e movere, „w ruchu”), a te są stanem poruszenia umysłu, wywołanego przez jakiś czynnik zewnętrzny. Pojawiają się nagle i są łączone z pobudzeniem somatycznym o różnym natężeniu.

Nie wszyscy się zgadzają, że nienawiść jest emocją. Psycholog Paul Ekman uważa, że nienawiść nie jest emocją, ponieważ trwa o wiele dłużej niż gniew czy smutek, będący reakcją na jakąś potrzebę.

Z kolei opracowanie Fischer&Roseman z 2007 roku o tytule Beat Them or Ban Them: The Characteristics and Social Functions of Anger and Contempt jednoznacznie stwierdza, że nienawiść jest emocją.

O ile złość dąży do wpłynięcia na kogoś np. poprzez atak, tak nienawiść dąży do eliminacji danej osoby, bądź grupy. W tym przypadku może chodzić o zerwanie kontaktu, doprowadzenia do zwolnienia danej osoby, a w najgorszym przypadku do morderstwa.

Skąd właściwie bierze się nienawiść i dlaczego wyniszcza nasz organizm?
Pixabay

Skąd bierze się nienawiść?

Nienawiść rodzi się w wyniku działań długofalowych. Jest ona odpowiedzią na doznane urazy, krzywdy czy przemoc np. w szkole lub w dzieciństwie. Jest ona naturalną emocją skierowaną do naszego wroga lub ciemiężyciela.

Może być także skierowana wobec jakiegoś przedmiotu, czynności czy miejsca. Jest uczuciem, które może trwać przez wiele lat (podobnie jak miłość) i być wzmacniane przez różne czynniki czy osłabianie.


Nie jest ona gwałtowna, zwykle narasta miesiącami bądź latami. Początkowo objawia się jako niechęć, złość czy gniew. Zwykle przedstawiana jako emocja opozycyjna do miłości, choć filozofowie uważają to za błędne przekonanie, uważając, że przeciwieństwem miłości jest obojętność.

Co ciekawe, choć emocja towarzyszy nam od początku istnienia człowieka, dopiero od niedawna naukowcy przyglądają się jej z większym zainteresowaniem.

Jak wpływa na nasz organizm?

Nienawiść zaburza ludzką percepcję oraz osąd, dodatkowo wpływa na podejmowane decyzje.  Niejednokrotnie doprowadza do poczucia ciągłego stresu/gniewu, co z kolei uwalnia do naszego mózgu duże pokłady kortyzolu, czyli hormonu stresu. Ten w nadwyżkowej ilości w naszym organizmie niekorzystnie wpływa na jego funkcjonowanie.

Do tego może doprowadzić do obsesji na punkcie obiektu nienawiści, a stąd już prosta droga do regularnego problemu natury psychologicznej. Dana osoba będzie racjonalizować swoją nienawiść różnymi argumentami, co niejednokrotnie powoduje, że ciężko jej odpuścić przekonanie, które w jakiś sposób już zracjonalizowała. To utrudnia funkcjonowanie w społeczeństwie, zwłaszcza gdy to zmienia się dynamicznie.

Skąd właściwie bierze się nienawiść i dlaczego wyniszcza nasz organizm?
Pixabay

Jak sobie z nią radzić?

Nienawiść może „pożerać” człowieka od środka. Jej wpływ powoduje, że nie podejmuje on racjonalnych wyborów i może mieć zaburzone postrzeganie świata. Dlatego nie warto jej karmić, a jeśli jest ona głęboko zakorzeniona, to człowiek powinien ją zaakceptować. Jednakże nie oznacza to, że powinien pozwalać jej dominować.

Z czasem nienawiść zatruje ona wszelkie elementy życia, włącznie z relacjami międzyludzkimi. Dlatego po akceptacji następuje praktyka kontroli oraz jej wytłumienie. Jednakże dana osoba nie może o niej zapominać lub się jej wyrzekać, gdy nie jest na to gotowa. Inaczej emocje wrócą ze zdwojoną siłą. 

Najtrudniejszym elementem jest etap przebaczania i zapominania krzywd. Dopiero wówczas człowiek może pozbyć się nienawiści i żyć bez jej ciężaru.


Fotografie: psychologistworld (miniatura wpisu), www.poradnikzdrowie.pl, https://www.psychologytoday.com/us/blog/between-cultures/201911/understanding-hate , https://www.everydayhealth.com/emotional-health/destructive-power-hate/ , emocje.pro, www.researchgate.net, journals.sagepub.com