Kategorie Nauka

Toksoplazmoza, czyli zmieniający mózg pasożyt, który może żyć w twoim kocie

Niektórzy, szczególnie fani mykologii, mogą być dobrze zaznajomieni z grzybem zombie i przerażającym losem, który spotyka jego ofiary.


Toksoplazmoza

Ophiocordyceps unilateralis to naukowa nazwa pasożytniczego grzyba, który infekuje żywiciela i zmienia jego zachowanie. Ostatecznie ofiara umiera, a z jej głowy wyrastają owocniki. Ponure sprawy.

Choć koncepcja pasożyta wpływającego na nasze zachowanie może wydawać się tworem prosto z filmów science fiction, taki patogen istnieje. Być może nawet w twoim domu, jeśli jesteś właścicielem kota.

Mowa o toksoplazmozie, a nazwa z pewnością brzmi znajomo. Choroba wywołana jest przez jednego z najpowszechniejszych pasożytów na świecie – Toxoplasma gondii. Do infekcji może dość po zjedzeniu źle przygotowanego mięsa lub kontaktu z zakażonym kotem, dokładniej mówiąc odchodami.

Cat

Objawy

Objawy toksoplazmozy zwykle są łagodne i nie występują u zdrowych ludzi. Jednak osoby z osłabionym układem odpornościowym lub kobiety w ciąży, dla których choroba jest szczególnie niebezpieczna, są narażone na ostrzejszy przebieg.

Infekcja może się objawiać grypopodobnymi symptomami, drgawkami i zaburzeniami oddychania. Niektóre badania sugerują, że toksoplazmoza może znacznie wpływać na nasz proces decyzyjny. Na szczęście żaden grzyb nie pojawi się na czubku naszego czoła.


Sprytny pasożyt

Toksoplazmoza rozpoczyna swoje życie w kocim żołądku. Tam też może się rozmnażać, więc po wydaleniu jej zadaniem jest znalezienie drogi powrotnej. Dziwna ścieżka ewolucyjna prowadzi przez szczury zjadające kocie odchody i zarażające się pasożytem.

Rat

Choć gryzonie zwykle unikają swoich naturalnych wrogów, zainfekowane odchody i mocz będą nagle przyciągać szczury, którym będzie się wydawać, że to coś smakowitego. Sprytna strategia pasożyta, która zwiększa szanse na dalsze infekowanie.

Po zainfekowaniu szczura toksoplazmoza przedostaje się do mózgu po około sześciu tygodniach, gdzie tworzy cysty w ciele migdałowatym. Tam kurczy zakończenia dendrytycznych komórek nerwowych połączonych ze ścieżkami nerwowymi, które rządzą odpowiedzią szczura na drapieżnictwo.

W tym samym czasie toksyna zmienia połączenia w mózgu odpowiedzialne za pociąg seksualny. Gryzoń zamiast odczuwać strach w obliczu obecności kota, czuje się pobudzony. Futrzak szybko trafia na trop rozbrykanego szczura i pasożyt wraca tam, gdzie chciał.

Toxoplasmosis

Jak działa na ludzi

Mimo zmyślnego mechanizmu, toksoplazmozie trudno się dostać do żołądka kota przez zakażonego człowieka. Jakie mają odczucia zarażeni ludzie odnośnie kociego moczu? Na to jakże nurtujące pytanie odpowiedział przeprowadzony eksperyment.

Okazuje się, że zarażeni toksoplazmozą mężczyźni w jakiś dziwny sposób postrzegali koci mocz za interesujący zapach. Dziwne odkrycie znajduje się w niewielkiej liczbie badań, które sugerują, że niektórzy zarażeni mężczyźni stają się także bardziej impulsywni po zakażeniu.

cat

Czy jest się czego bać?

Mimo wszystko toksoplazmoza nie jest czymś, czego należy się obawiać, szczególnie jeśli twój pupil nie wychodzi na zewnątrz. Sprytny pasożyt wystarczy jednak, by zacząć kwestionować koncepcję wolnej woli.

Chociaż koty są nosicielami tej choroby, najczęstsze przenoszenie choroby pochodzi z niedogotowanego mięsa. Warto również zauważyć, że tylko koty żerujące na zewnątrz są zagrożone, a domowe, które jedzą suchą lub przetworzoną karmę w puszkach, nie stanowią żadnego ryzyka.

Zdecydowana większość ludzi przechodzi chorobę bezobjawowo. Interwencja może okazać się konieczna u pacjentów z obniżoną odpornością, którzy mogą wymagać leczenia, lub u kobiet w ciąży, ponieważ pasożyt może zostać przekazany nienarodzonemu dziecko, co może powodować wady wrodzone. – podsumował specjalista od chorób zakaźnych dr Dominic Sparkes


Fotografie: flickr (miniatura wpisu), www.ncbi.nlm.nih.gov, www.livescience.com