Kategorie KosmosZjawiska

To eksplodujące gwiazdy stały się wapniem w twoich zębach i kościach

Prawdopodobnie spora część wapnia w naszym organizmie pochodzi z kosmosu. Niecodziennego odkrycia dokonano, śledząc SN2019ehk.


O supernowych wiemy od dawna, ale wciąż się o nich uczymy

Prawie 2000 lat temu pierwszą udokumentowaną przez człowieka supernową zaobserwowali starożytni chińscy astronomowie. Określili ją wówczas jako „jasna gwiazda gościa”, która pojawiła się na nocnym niebie w 185 roku naszej ery. Okazuje się jednak, że „kosmiczne wybuchy” mogły mieć spory wpływ na rozwój organizmów na Ziemi.

To eksplodujące gwiazdy stały się wapniem w twoich zębach i kościach

Astronomowie przedstawili tezę, że nawet połowa wapnia we Wszechświecie (w tym ten w naszych kościach i zębach) pochodzi z eksplodujących gwiazd supernowych. Naukowcom udało się uzyskać bezprecedensowy wgląd w to, jak te niezwykle rzadkie, bogate w wapń supernowe „umierają”.

Śledzono jedną z supernowych

Supernową SN 2019ehk odkrył astronom-amator Joel Shepherd, obserwując galaktykę spiralną Messier 100 (M100). Jest ona oddalona od Ziemi o około 55 milionów lat świetlnych. Wkrótce po dokonaniu odkrycia, większość głównych teleskopów Ziemi rozpoczęło obserwacje.

To eksplodujące gwiazdy stały się wapniem w twoich zębach i kościach

Astronomowie byli zaskoczeni niezwykłą jasnością promieniowania rentgenowskiego emitowanego przez SN 2019ehk. Naukowcy szybko zdali sobie sprawę, że patrzą na olbrzymią ilość wysokoenergetycznych promieni rentgenowskich wypływających z gwiazdy. Uderzały one w zewnętrzną powłokę gazu, dostarczając kluczowych wskazówek co do materiałów, które wydzielała i jaka była tam ilość materii.


Skąd ten wapń?

Wszystko przez reakcje między wyrzuconymi materiałami a zewnętrznym pierścieniem gazowym. Wytwarzają one intensywnie gorące temperatury i wysokie ciśnienia, co prowadzi do reakcji jądrowej wytwarzającej wapń, gdy gwiazda próbuje zrzucić swoje ciepło i energię tak szybko, jak to możliwe.

To eksplodujące gwiazdy stały się wapniem w twoich zębach i kościach

Jak tłumaczy astronom Régis Cartier z National Optical-Infrared Astronomy Research Laboratory (NOIRLab) w USA:

Większość masywnych gwiazd wytwarza niewielkie ilości wapnia podczas swojego życia. Jednakże wydarzenia takie jak miały miejsce na SN 2019ehk wydają się odpowiedzialne za produkcję ogromnych ilości wapnia. Ten w trakcie eksplozji zostaje rozproszony w przestrzeni międzygwiazdowej.

Badania potwierdzają opinię innych astronomów

Zebrane dane pokrywają się z wnioskami 67 autorów z 15 krajów. Wyniki badań sugerują, że supernowe bogate w wapń na początku są zwartymi gwiazdami, które szybko tracą masę pod koniec swojego życia, wydzielając zewnętrzną warstwę gazu, z którą następnie zderzają się wybuchające materiały.

To eksplodujące gwiazdy stały się wapniem w twoich zębach i kościach

Możliwość zobaczenia wewnętrznego działania tego typu supernowej otworzyło nowe obszary badań i pozwoli na lepsze wyobrażenie o tym, jak powstał wapń w naszych kościach i zębach — i wszędzie indziej we Wszechświecie.

Jak widać czarna pustka kosmosu kryje naprawdę wiele sekretów, które można badać nawet z naszej rodzimej Ziemi.


Źródła: iopscience.iop.org